Pracownia Hemodynamiki Kliniki CMKP w Szpitalu Grochowskim

Czym się zajmujemy

Zabiegi wykonywane w pracowni

Decyzję o leczeniu inwazyjnym podejmujemy na podstawie koronarografii — jeśli to możliwe, angioplastykę wykonujemy bezpośrednio po badaniu, w trakcie tego samego zabiegu.

Koronarografia

Badanie tętnic wieńcowych: przez cewnik podawany jest kontrast widoczny w promieniach RTG, a obraz przepływu przez naczynia jest rejestrowany cyfrowo. Pozwala ocenić nasilenie zmian miażdżycowych i wybrać najlepszą metodę leczenia.

Angioplastyka wieńcowa (PCI)

Udrożnienie lub poszerzenie zwężonej tętnicy balonem, najczęściej z wszczepieniem stentu — protezy naczyniowej zapobiegającej ponownemu zwężeniu. W razie potrzeby stosujemy stenty uwalniające leki.

Leczenie zawału serca

Koronarografia i pilna angioplastyka tętnicy odpowiedzialnej za zawał to obecnie najskuteczniejsza metoda leczenia. Liczy się każda minuta — im szybciej udrożnimy naczynie, tym mniejsze uszkodzenie serca.

Udrażnianie przewlekłych niedrożności (CTO)

Zabiegi udrażniania tętnic wieńcowych zamkniętych od dłuższego czasu — jedne z najbardziej wymagających technicznie procedur kardiologii inwazyjnej, wykonywane w naszej pracowni.

pierwsi na Mazowszu

Rotablacja

Metoda leczenia mocno zwapniałych, „twardych" zwężeń, których nie da się poszerzyć samym balonem: miniaturowe, obracające się z ogromną prędkością wiertło z diamentowym nasypem przywraca drożność tętnicy i pozwala bezpiecznie wszczepić stent.

Biopsja serca

Pobranie niewielkich fragmentów mięśnia sercowego do badania — wykorzystywane m.in. w diagnostyce zapalenia mięśnia sercowego i chorób rzadkich.

Obrazowanie i fizjologia wieńcowa

Podczas zabiegów korzystamy z ultrasonografii wewnątrznaczyniowej (IVUS), optycznej koherentnej tomografii (OCT) oraz systemu oceny mikrokrążenia — dzięki temu leczenie jest precyzyjnie dopasowane do zmian w naczyniu.

Krok po kroku

Jak przebiega koronarografia

Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym i dla większości pacjentów jest znacznie mniej uciążliwy, niż się spodziewają.

Przyjęcie i badanie

W dniu przyjęcia bada Cię lekarz dyżurny, wypełniana jest ankieta o stanie zdrowia. Każdy pacjent ma swojego lekarza prowadzącego z zespołu kardiologów inwazyjnych, który wykona zabieg i oceni tętnice, przez które wprowadzi cewniki.

Przygotowanie na sali

Na stole hemodynamicznym przyklejane są elektrody EKG, dezynfekowana jest okolica wkłucia — najczęściej nadgarstek (dostęp promieniowy), rzadziej pachwina. Pole zabiegu okrywane jest sterylnymi serwetami.

Znieczulenie i wkłucie

Lekarz podaje znieczulenie miejscowe, nakłuwa tętnicę i wprowadza tzw. koszulkę naczyniową — cienką rurkę, przez którą przechodzą cewniki. W tym momencie można poczuć rozpieranie lub ciepło.

Badanie tętnic wieńcowych

Przez aortę do ujść tętnic wieńcowych wprowadzane są cewniki diagnostyczne. Podanie kontrastu jest filmowane — tak powstaje obraz wnętrza naczyń. Często wykonywana jest też wentrykulografia, czyli ocena pracy lewej komory serca.

Ocena wyniku i decyzja

Na podstawie badania lekarz kwalifikuje pacjenta do jednej z trzech dróg: angioplastyki, leczenia operacyjnego (by-passy) albo leczenia farmakologicznego.

Opatrunek i powrót do domu

Po usunięciu koszulki zakładany jest opatrunek uciskowy (na nadgarstek: 30 min–1,5 h). Większość zabiegów wykonujemy w trybie jednodniowym — przyjęcie i wypis tego samego dnia; po angioplastyce pacjent zostaje zwykle do następnego dnia.

Dla pacjentów

Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Materiały informacyjne przygotowane przez zespół pracowni. Rozwiń temat, który Cię interesuje.

Choroba wieńcowa — objawy i czynniki ryzyka

Jakie są najczęstsze objawy choroby wieńcowej?

bóle zamostkowe — rozpierające, dławiące, piekące, z promieniowaniem do ręki lub żuchwy; początkowo po dużych wysiłkach, potem po coraz mniejszych, aż mogą pojawiać się w spoczynku i w nocy,
duszność wysiłkowa, „brak tchu", konieczność zatrzymania się,
zmniejszająca się tolerancja wysiłku,
kołatania serca, epizody utraty przytomności.

Czynniki ryzyka

rodzinne występowanie choroby wieńcowej,
palenie tytoniu,
podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów,
nadciśnienie tętnicze, otyłość, cukrzyca,
płeć męska, wiek.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Jak najszybciej, jeśli pojawiają się objawy choroby wieńcowej. W diagnostyce wykorzystuje się test wysiłkowy, echo serca i koronarografię.

Jak leczyć?

jak najwcześniej!
zachowawczo — lekami hamującymi rozwój choroby,
modyfikując styl życia: bez tytoniu, redukcja nadwagi, wysiłek fizyczny, odpowiednia dieta,
inwazyjnie — angioplastyka naczyń wieńcowych lub operacja wszczepienia by-passów.

Nieleczona choroba wieńcowa prowadzi do zawału serca, udaru mózgu i niewydolności serca.

Koronarografia — po co i kiedy się ją wykonuje

Co to jest koronarografia?

Inwazyjne badanie tętnic wieńcowych. Po wprowadzeniu cewników do aorty i odnalezieniu ujść tętnic wieńcowych podawany jest kontrast — substancja widoczna w promieniach RTG. Przepływ kontrastu przez naczynia jest filmowany i zapisywany cyfrowo.

Kiedy należy myśleć o koronarografii?

w diagnostyce choroby wieńcowej — np. przy dodatnim teście wysiłkowym lub bólach niereagujących na leki,
po przebytym zawale serca,
przy nawrocie dolegliwości u osób po operacji by-passów (to jedyne badanie oceniające ich stan),
w trakcie leczenia zawału — jako wstęp do angioplastyki,
zawsze przed operacjami zastawek serca i przeszczepem serca.

Kto może skierować na koronarografię?

Kardiolog, lekarz poradni kardiologicznej, a także każdy lekarz po porozumieniu z pracownią — o ile istnieją wskazania.

Jak przygotować się do planowej koronarografii

Co zabrać do szpitala?

dokument tożsamości i skierowanie do szpitala,
dokumentację medyczną: karty wypisowe, EKG, wyniki testu wysiłkowego, echo serca,
spis aktualnie przyjmowanych leków.

Czy odstawić leki?

Nie — należy przyjmować dotychczasowe leki. Nie wolno odstawiać aspiryny. W dniu zabiegu nie przyjmuje się insuliny ani doustnych leków przeciwcukrzycowych. Leki przeciwkrzepliwe (np. acenokumarol) wymagają wcześniejszej zamiany na heparynę — o tym decyduje lekarz prowadzący.

Czy trzeba być na czczo?

Tak — rano bez posiłku, ale należy pić wodę niegazowaną (przygotuj 2–3 litry płynów na dzień zabiegu) i przyjąć poranne leki.

Inne przygotowania

usuń lakier z paznokci,
owłosienie pachwin — tylko jeśli zabieg będzie z dojścia udowego; przy dostępie przez nadgarstek nie jest to potrzebne.

Czy należy się bać?

Nie. Zespół pracowni robi wszystko, aby pacjenci czuli się komfortowo, a niedogodności związane z zabiegiem były jak najmniejsze.

Angioplastyka wieńcowa — na czym polega

Angioplastyka wieńcowa to zabieg udrożnienia zatkanych tętnic lub poszerzenia ciasnych zwężeń utrudniających dopływ krwi do serca. Decyzja zapada na podstawie koronarografii — jeśli to możliwe, zabieg wykonywany jest bezpośrednio po niej, jako jej kontynuacja.

W miejsce zwężenia wprowadzany jest balon, rozprężany pod kontrolą RTG do wysokich ciśnień. Poszerzone miejsce najczęściej zabezpiecza się stentem — protezą naczyniową ze stopów metali, zapobiegającą ponownemu zwężeniu. W razie potrzeby stosuje się stenty uwalniające leki.

Alternatywą — przy rozległych zmianach — jest leczenie operacyjne (wszczepienie pomostów aortalno-wieńcowych, tzw. by-passów) lub intensywne leczenie farmakologiczne.

Po zabiegu pacjent wraca na salę Oddziału Kardiologii, skąd po kilkunastu–kilkudziesięciu godzinach może być bezpiecznie wypisany do domu.

Zawał serca — jak go rozpoznać i co robić

Kiedy podejrzewać zawał?

bardzo silny, rozrywający ból w klatce piersiowej trwający ponad 20–30 minut,
ból może promieniować do żuchwy i rąk,
mogą pojawić się nudności, wymioty, nasilone poty, silny niepokój,
ból nie ustępuje po lekach przeciwbólowych ani po nitroglicerynie.

Co robić?

natychmiast dzwoń: 999 lub 112,
pozostań w bezruchu, w pozycji leżącej lub siedzącej, czekając na karetkę,
przyjmij 300 mg aspiryny,
przy utracie przytomności — rozpocznij resuscytację: 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy,
nie czekaj, aż ból sam ustąpi — liczy się każda minuta.

Jak leczy się zawał?

Najlepszą metodą jest pilna koronarografia i udrożnienie tętnicy odpowiedzialnej za zawał (angioplastyka). Im szybciej — tym mniejsze uszkodzenie serca.

Po zawale

modyfikacja stylu życia: bez tytoniu, wysiłek fizyczny, zmiana diety,
regularne przyjmowanie leków chroniących przed powtórnym zawałem,
kontrola ciśnienia i lipidów, okresowe wizyty u kardiologa.

Pamiętaj: każdy silny ból w klatce piersiowej wymaga oceny lekarza. Niebezpieczne są również bóle krótkie, ale nawracające po wysiłku, spoczynkowe lub nocne.

Słownik pojęć

Trudne słowa po ludzku

Terminy, które możesz usłyszeć od lekarza albo znaleźć w wypisie.

Angioplastyka (PCI)poszerzenie zwężonej tętnicy wieńcowej balonem, najczęściej z wszczepieniem stentu.

By-passy (CABG)operacja kardiochirurgiczna: wszczepienie pomostów omijających zwężone tętnice.

CTOprzewlekła całkowita niedrożność tętnicy wieńcowej — naczynie zamknięte od co najmniej 3 miesięcy; da się je udrożnić specjalnymi technikami.

Dostęp promieniowywprowadzenie cewników przez tętnicę w nadgarstku — mniejszy opatrunek i szybszy powrót do sprawności niż przy dostępie przez pachwinę.

EKGzapis elektrycznej pracy serca z elektrod naklejanych na skórę; bezbolesne, trwa kilka minut.

FFR / ocena mikrokrążeniapomiar, jak bardzo zwężenie ogranicza przepływ krwi — pomaga zdecydować, czy stent jest naprawdę potrzebny.

Hemodynamikadział kardiologii zajmujący się badaniami i zabiegami wykonywanymi przez naczynia, pod kontrolą RTG.

IVUSultrasonograficzna „kamera" wprowadzana do tętnicy — pokazuje naczynie od środka.

Kontrastpłyn widoczny w promieniach RTG, podawany do tętnic, by uwidocznić ich wnętrze; wydalany przez nerki.

Koronarografiabadanie tętnic wieńcowych: przez cewnik podaje się kontrast i filmuje przepływ krwi przez naczynia serca.

Koszulka naczyniowacienka rurka umieszczana w tętnicy na czas zabiegu — przez nią wprowadza się cewniki.

Miażdżycaodkładanie się cholesterolu w ścianach tętnic w postaci blaszek, które z czasem zwężają naczynie.

OCToptyczna koherentna tomografia — najdokładniejsze obrazowanie wnętrza tętnicy i wszczepionego stentu.

Rotablacjausuwanie twardych zwapnień w tętnicy miniaturowym wiertłem z diamentowym nasypem — wykonaliśmy ją jako pierwsi na Mazowszu.

Stentmetalowa siateczka-rusztowanie wszczepiana w poszerzone miejsce, by tętnica ponownie się nie zwęziła; część stentów uwalnia leki (DES).

Troponinabiałko oznaczane we krwi — jego podwyższony poziom wskazuje na uszkodzenie mięśnia sercowego, np. zawał.

Wentrykulografiaocena wielkości i kurczliwości lewej komory serca po podaniu kontrastu.

Zawał sercamartwica fragmentu mięśnia sercowego wskutek zamknięcia tętnicy wieńcowej; wymaga natychmiastowego leczenia.

Pracownia Hemodynamiki
Kliniki CMKP
w Szpitalu Grochowskim